Tổng thể sẽ thay đổi nếu mọi việc được sắp đặt lại

Bản chất của phương pháp này nằm ở chỗ, không có bất cứ một vấn đề nào trong kinh doanh có thể giải quyết một cách riêng lẻ, mà cần phải xem xét một cách tổng thể - cho dù đó là vấn đề của một công ty, một bộ phận kinh doanh hay của cả một phân khúc thị trường. 

Bạn có thể xác định rõ ràng điểm ung nhọt hoặc các mối liên hệ rắc rối của cả bài toán kinh doanh nhờ vào phương pháp tổ chức sắp đặt tổng thể các yếu tố. Trước tiên, bạn cần phải xác định những yếu tố quyết định trong bài toán kinh doanh của mình. Sau đó, bạn cùng với người điều hành (nhân viên tư vấn) tìm những tình nguyện viên vào vai các “quân cờ” tượng trưng cho các yếu tố trên.

Các “quân cờ người” nhập cuộc chơi và sau đó chia sẻ những cảm xúc của mình. “Ván cờ” sẽ được chơi vài lần, mỗi lần có thể thêm hoặc bớt đi một số “quân cờ người” nào đó. Mọi việc chỉ kết thúc khi tất cả các “quân cờ” đều cảm thấy thoải mái trong “ván cờ” tượng trưng này. Điều này đồng nghĩa với việc các yếu tố trong bài toán kinh doanh tìm được vị trí của mình trong toàn bộ hệ thống. 

Sau đây là toàn cảnh một buổi tư vấn kinh doanh dưới hình thức trò chơi với sự tham gia của nhiều doanh nhân. 
 

«Cộng sự của tôi đòi hỏi quá nhiều»

Mọi người ngồi thành vòng tròn. Đó là các doanh nhân đang gặp phải một vấn đề rắc rối nào đó. Kiril F là người đầu tiên xung phong nêu lên bài toán kinh doanh cần giải của mình. Kirill trình bày rằng anh không thể nào quyết định được có nên đầu tư tiền bạc vào một dự án mới hay không. Vấn đề nằm ở chỗ, chủ nhân của ý tưởng này và cũng đồng thời là cộng sự của Kirill lại là người đòi hỏi quá nhiều – anh ta vừa muốn đóng vai trò một cổ đông nhưng lại vừa muốn nhận lương và  không thỏa mãn với vị trí một nhân viên điều hành làm thuê.

- Anh cảm thấy không thoải mái khi sử dụng ý tưởng này và thấy có lỗi với bạn mình? – chuyên gia tư vấn xác định lại bản chất vấn đề.

- Đúng. Nhưng tôi cũng phải có quyền trong việc kinh doanh này chứ, vì tôi đã đầu tư nhiều tiền bạc của mình vào đây.

Cùng với người điều hành cuộc chơi, Kirill xác định những yếu tố cơ bản trong bài toán của mình. Đó là: bản thân Kirill, người cộng sự (chủ ý tưởng), vốn đầu tư của Kirill và công ty tương lai của Kirill. Sau đó, người điều hành yêu cầu Kiril chọn bốn người bất kỳ ngồi tại đây để nhập vai vào các yếu tố trên.

Kết quả những “quân cờ người” được chọn cho ván cờ đầu tiên như sau: người ngồi đối diện với quân cờ “Kirill” là quân cờ “công ty tương lai”, quân cờ “vốn đầu tư” ngồi bên cạnh “Kirill”, quân cờ “cộng sự” ngồi chếch sang một bên đối với “Kirill”. “Kirill” và “vốn đầu tư” cảm thấy rất thoải mái trong ván cờ này, còn “công sự” nói rằng anh ta rất muốn được tiến lại gần “vốn đầu tư”. “Công ty tương lai” cảm thấy mình trơ trọi không được bảo vệ.

Người điều hành đề nghị đưa vào thêm một “quân cờ” nữa đó là “sự bảo vệ của luật pháp” dành cho “công ty tương lai”. Bây giờ, “công ty tương lai” lại cảm thấy có lỗi vì cho rằng mình đã làm phức tạp cuộc sống của Kirill. Còn bản thân Kirill cũng cảm thấy có lỗi trước “cộng sự” vì đã sử dụng ý tưởng của anh ta.  

Người điều hành đưa vào thêm một “quân cờ” nữa là “sự bồi thường cho cộng sự” vì ý tưởng của mình.

- Thế bây giờ anh đã cảm thấy hài lòng chưa? – người điều hành hỏi “cộng sự”.

- Chưa, như thế đối với tôi vẫn chưa đủ, tôi muốn được nhận một phần trong “công ty tương lai”, - “cộng sự” nói.

- Tôi không tán thành điều này, - “Kirill” phản đối. – Tôi không sẵn sàng chia sẻ công việc kinh doanh của mình với anh ta.

- Người điều hành đề nghị một phương án khác: “cộng sự” tự thu hút được một nguồn vốn đầu tư khác và tiến hành kinh doanh riêng. Ván cờ thêm hai quân cờ mới “vốn đầu tư của cộng sự” và “công việc kinh doanh của cộng sự”.

- “Kirill” cảm thấy thế nào? – người điều hành hỏi.

-  Tôi cảm thấy dễ chịu hơn nhiều, cảm thấy nhẹ nhõm hơn hẳn, nhưng tôi cho rằng trường hợp này khó có thể xảy ra.

- Tôi cảm thấy hài lòng với phương án này, nhưng không có ý định đầu hàng, - “cộng sự nói”.

- Còn tôi cảm thấy như mình không tồn tại ở đây, - “công việc kinh doanh của cộng sự” thừa nhận. - Giống như tôi đã không đứng đúng chỗ của mình.

- Mọi người có hiểu điều gì đang diễn ra không? Điều này có nghĩa xác suất “cộng sự” sẽ tiến hành kinh doanh là rất nhỏ. Chắc chắn, anh ta sẽ đòi trả giá cho ý tưởng bằng quyền lợi trong dự án kinh doanh của “Kirill”. Vậy, tốt nhất, Kirill hãy thỏa thuận với cộng sự của mình. Trước hết, anh đề nghị anh ta tự thực hiện ý tưởng của mình trước bằng vốn đầu tư do anh ta thu hút được. Bằng cách dành cho cho cộng sự lợi thế này, anh sẽ rũ bỏ được cảm giác có lỗi khi tiến hành công việc kinh doanh mới của mình. 
 

Hệ thống hoạt động như thế nào?

Những doanh nhân khác có mặt tại đây lần lượt nêu ra bài toán kinh doanh cần phải giải quyết của mình và “chơi cờ”. Sau đó, mọi người phát biểu cảm tưởng.

- Đầu tiên tôi rất nghi ngờ vào phương pháp này, vì khó có thể hình dung được một “quân cờ người” xa lạ lại có thể nhìn nhận và đánh giá đúng vấn đề của mình. Vì chẳng có gì chung giữa những người ngồi ở đây với những cộng sự thật, hoặc với sếp của tôi. Và tôi thật sự hồi hộp chờ xem họ phản ứng như thế nào, - Oksana B., giám đốc điều hành một hệ thống quán bar và cà phê, nói. - Nhưng điều lạ lùng là các “quân cờ” phát biểu những câu giống y hệt như những cộng sự, người sáng lập ra công ty của tôi và giống hệt cả những lời nói của bản thân tôi nữa. Thậm chí, cả một số tình tiết xảy ra trong thực tế họ (các “quân cờ”) cũng đoán được ra. Và điều này làm tôi phải tin rằng, những kết luận tôi nhận được từ việc sắp đặt tổng thể các quân cờ thực sự có thể giúp tôi giải quyết được bài toán kinh doanh của mình. 

- Rất nhiều điều khi nhận thức vấn đề được hình thành bởi vị trí mà chúng ta rơi vào trong hệ thống các quan hệ: kinh doanh phức tạp, người điều hành giải thích.

- Chính vì vậy mà thậm chí một người xa lạ khi được đặt vào vị trí tương tự cũng có thể có được những cảm nhận giống như sự việc đang diễn ra thật đối với họ. Chính vì yếu tố tâm lý này, các “quân cờ” khiến cho những người tham gia cuộc chơi cảm thấy bất ngờ bằng những quan điểm và thậm chí là cả những câu nói mà họ sử dụng. “Ván bài” thực sự tái tạo lại thực tiễn và nhìn nhận thực tiễn dưới góc độ tổng thể.

Và kết quả sau vài “ván cờ”, Oksana hiểu rằng bà có thể tiến hành công việc kinh doanh của mình dưới hình thức thành lập công ty cổ phần và thuê các nhân viên điều hành. Đồng thời, điều này đòi hỏi ở Oksana sự dũng cảm và kiên trì. Ván bài chỉ ra rằng những cộng sự của bà hóa ra không dám nhận sự mạo hiểm về phía mình. Trong khi đó, sếp của Oksana, người mà bà rất muốn nhận được sự ủng hộ, đã làm Oksana ngạc nhiên khi sẵn sàng nhận một phần lớn trách nhiệm về phía mình và ủng hộ dự án kinh doanh mới của bà. 

Adrei S., ông chủ một mạng lưới kinh doanh bao gồm các công ty máy tính, luật và cả một nhà máy sản xuất sữa cũng tìm được câu trả lời cho mình. Adrei S. lo rằng ông mất hứng thú với những công việc kinh doanh hiện tại và muốn tiếp tục tiến lên phía trước, nhưng theo hướng nào thì Adrei S. lại không rõ.

Tình hình phức tạp thêm khi trong công việc kinh doanh hiện tại ông làm cùng với vợ và mẹ vợ. Sắp đặt tổng thể các yếu tố trở nên rất phức tạp với nhiều “quân cờ” – “ván cờ” lôi kéo tới 10 người tham gia. Cuối cùng, đi đến kết luận: đối với mỗi mảng kinh doanh cần phải thuê một người điều hành và trước khi Adrei S. định tiến hành một hoạt động kinh doanh mới ông phải sắp đặt lại công việc của những công ty và nhà máy đang tồn tại.

Có cảm tưởng rằng, những kết luận này là đương nhiên và không có gì sắc sảo, nhưng quan trọng là bản thân Adrei trong quá trình “chơi cờ” nhìn nhận mọi việc rõ ràng hơn. Các “ván cờ” chỉ ra đâu là điểm yếu trong toàn bộ hệ thống công việc kinh doanh của ông.

- Đối với tôi, những gì xảy ra ở đây thực sự là một phát kiến, - Andrei nói. Nhiều việc trở nên rõ ràng. Ví dụ, công ty luật muốn được hoạt động độc lập hơn, và đòi hỏi này là hoàn toàn hợp lý. Trong việc quản lý nhà máy vợ tôi cần được tự do hơn. Cái chính nhất, tôi hiểu được rằng, nếu tôi không chỉnh đốn lại những hoạt động kinh doanh hiện tại của mình, thì không nên mở thêm ra bất cứ một hướng mới nào hết. Đáng kinh ngạc là những ý tưởng này lại do những người ngồi ở đây đem lại cho tôi. Mặc dù, họ không biết những điều diễn ra trong công việc kinh doanh cũng như trong gia đình tôi. Tôi thực sự muốn chơi thêm vài “ván cờ” như thế này nữa. Thời gian qua, tôi đã tích tụ lại quá nhiều vấn đề cần phải giải quyết.

- Để tìm được nguyên nhân của sự mâu thuẫn và quyết định đúng cần phải xem xét tổng thể tất cả các yếu tố và quan hệ giữa chúng, sau đó thử tổ chức sắp đặt lại các yếu tố một cách có hệ thống vài lần, - người điều hành tổng kết lại. – Phương pháp này có thể sử dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. Ví dụ để xác định mục đích chiến lược của tổ chức, tìm ra một sản phẩm/dịch vụ mới, tìm vị trí thích hợp nhất cho một nhân viên mới trong tổ chức hoặc tìm ra một hướng đi mới cho công ty của mình.

Theo Unicom