| |
Hai tù nhân tìm cách vượt ngục bằng cách đào một đường hầm ngầm dưới lòng đất từ xà lim rộng 80 feet, nơi họ đang bị giam giữ.Họ đã giấu đất đá đào lên từ dưới đất ở đâu? Đây là một trong những ví dụ được Roni Horowitz sử dụng để chỉ ra những lợi thế của phương pháp “Suy nghĩ sáng tạo mang tính hệ thống”, còn được gọi là phương pháp SIT. |
SIT là từ viết tắt trong tiếng Anh, có nghĩa là Systematic Invention Thinking. Đây là tên công ty, đồng thời là tên của phương pháp mà công ty này sử dụng để thúc đẩy sự sáng tạo của các tổ chức và cá nhân. Công ty SIT được thành lập vào năm 1996, là một công ty tư nhân và có trụ sở đặt tại Tel Avil, thuộc Israel. Nó cũng có các chi nhánh tại Thụy Điển và Đức. Phương pháp SIT được sử dụng trong năm lĩnh vực chủ yếu: giải quyết vấn đề; phát triển sản phẩm mới; quảng cáo và tiếp thị; đưa ra các chiến lược và giải quyết các xung đột. Phương pháp này được hình thành từ những nghiên cứu trong lĩnh vực sáng tạo của nhà sáng lập công ty – Genrich Altshuller. Nguyên tắc cơ bản của nó là những ý tưởng sáng tạo đều được tạo thành từ những khuôn mẫu chung.
Đây là phương pháp đã được giảng dạy và ứng dụng tại hơn 500 công ty rộng khắp trên thế giới để chế tạo ra những sản phẩm mới, giải quyết các vấn đề mang tính kỹ thuật, và tạo ra những chiến dịch quảng cáo hiệu quả.
Quay trở lại với ví dụ ban đầu mà nhóm tư vấn SIT đã đưa ra. Câu hỏi các phạm nhân vượt ngục đã giấu đất đá ở đâu được trả lời rất đơn giản. Họ đã giấu ở ngay dưới đường hầm mà họ đã đào. Hai phạm nhân này đã ăn trộm những bao tải nylon trong lò nướng bánh mỳ của nhà tù và hàng ngày tất cả đất mà họ đào lên được cho vào những bao nylon này. Mỗi khi viên cai ngục đi kiểm tra, họ đẩy hết các túi đất này xuống đường hầm và dọn dẹp sạch sẽ xà lim. Khi hai phạm nhân này trốn thoát khỏi nhà tù, các viên cai ngục đã tìm thấy trong xà lim rất nhiều túi nylon đựng đất đá, còn đường hầm thì trống không.
Đây là một ví dụ điển hình của một trong số những nguyên tắc của SIT – tìm kiếm giải pháp ở bên trong vấn đề hay ở trong chính môi trường nảy sinh vấn đề đó. Hai phạm nhân nói trên bị giới hạn về nguồn lực trong quá trình vượt ngục, nhưng một trong những nguồn lực đó lại nằm ở chính bản thân đường hầm mà họ đào được, và họ đã tận dụng nó một cách hiệu quả.
Nếu như bạn phải tìm cách giải quyết một vấn đề nào đó, trong khi bị giới hạn các nguồn lực, bạn thường làm gì? Thông thường, nhiều người có thể tìm ra cách giải quyết nhanh chóng mà không cần sáng tạo, nhưng là những cách phải tốn rất nhiều chi phí, hoặc có người bó tay vì vượt quá khả năng của họ. Phương pháp SIT dạy cho bạn cách buộc phải sáng tạo khi gặp những tình huống khó khăn đó. Và sự sáng tạo đến từ chính các giải pháp được tìm ra ở trong chính bản thân sự việc và môi trường phát sinh ra nó, thường lại là giải pháp thông minh, ít tốn kém và rất hiệu quả. Ví dụ về đường hầm chứa những bao nylon đựng đất đá của phạm nhân trốn tù là một ví dụ rất hay của phương pháp này.
Kết thúc cuộc chiến tranh Vùng vịnh, các ngọn lửa bốc lên dữ dội từ các nhà máy lọc dầu tại Kuwait không thể nào kiểm soát được. Họ đã làm thế nào để dập tắt chúng? Một giải pháp được đưa ra là đổ đầy cát vào. Nhưng cuối cùng, giải pháp tốt nhất đã được tìm ra. Những đường ống dẫn dầu bình thường được sử dụng để bơm dầu từ nhà máy lọc dầu ra ngoài, đã được sử dụng để bơm nước từ ngoài vào nhà máy lọc dầu. Bằng cách sử dụng nguồn lực hiện có và đảo ngược dòng chảy mà vấn đề đã được giải quyết nhanh chóng.
Các nhà kỹ sư chế tạo thường phải quen với cách làm việc trong những điều kiện bị ép buộc và miễn cưỡng. Vào thời kỳ mới ra đời loại xe Volkswagen Beetle, có một vấn đề nảy sinh là làm thế nào để tạo ra lực cần thiết để chuyển động bộ phận gạt nước ở kính chắn gió phía trước chiếc xe. Một giải pháp rất tài tình đã được các kỹ sư chế tạo đề xuất khi không bị sự ép buộc chi phối và được thoải mái sáng tạo, đó là sử dụng chính áp lực không khí từ bộ phận bánh lái (nằm ở phía trước chiếc xe) làm lực để phun nước.
Nhưng không chỉ những kỹ sư mới có khả năng tìm ra những giải pháp sáng tạo tài tình nằm ở chính bên trong các nguồn lực hiện có. Vào năm 2005, lực lượng quân đội Cộng hòa Ireland (IRA) đã tiến hành một vụ cướp nhà băng Northern Bank ở Belfast, và chúng đã cướp đi 25 triệu USD tiền mặt. Chính quyền đã làm cách nào để bắt được tội phạm và ngăn chặn chúng dùng tiền cướp được trên thị trường? Họ đã đưa ra một ý tưởng rất thông minh, sử dụng một trong những nguồn lực nằm trong chính sự kiện này, đó chính là những tờ giấy bạc đã bị đánh cắp. Các nhà cầm quyền Ireland đã tiến hành đổi tiền ở Bắc Ireland và in lại toàn bộ các tiền giấy đã phát hành. Bất kỳ ai đang nắm giữ tiền giấy đều phải mang chúng đi đổi. Hẳn đây sẽ là một vấn đề rất lớn nếu như bạn đang giữ hàng triệu đô la tiền được đánh cắp từ ngân hàng này?
Vậy bạn có thể tiếp cận và sử dụng phương pháp này để giải quyết các vấn đề này sinh trong công việc của mình không? Một trong những phương pháp được dạy tại Systematic Inventive Thinking là hãy phân tích vấn đề thành một chuỗi các tác động không mong muốn. Sau đó, xem xét ngược trở lại mỗi yếu tố bên trong vấn đề hoặc môi trường của nó và tự nói với bản thân mình: yếu tố này có thể được loại bỏ để chấm dứt một trong những tác động không mong muốn và phá vỡ chuỗi tác động mà bạn lập ra. Cuối cùng là việc đưa ra các ý tưởng. Bằng trí tưởng tượng phong phú và áp dụng nghiêm ngặt kỹ thuật này, bạn sẽ tìm ra được giải pháp mang tính sáng tạo.
Sau đây là một tình huống được sử dụng như là một bài kiểm tra trong một cuộc phỏng vấn tìm việc làm:
Bạn đang lái một chiếc xe chỉ có hai chỗ ngồi vào một đêm mưa bão, gió rét. Bạn đi qua một trạm đỗ xe buýt và nhìn thấy ba người đang đứng chờ xe:
- Một bà già rất ốm yếu, trông dường như sắp chết.
- Một người bạn cũ mà có lần đã cứu sống bạn.
- Một người đàn ông (hoặc đàn bà) mà bạn rất ngưỡng mộ và đã từ lâu mơ ước được gặp.
Nên nhớ rằng trên chiếc xe của bạn, chỉ còn một chỗ duy nhất dành cho một người, bạn sẽ làm gì?
Rất nhiều câu trả lời được đưa ra, nhưng duy nhất có một ứng cử viên trong số 100 người đang tìm việc này, được đánh giá là có câu trả lời hay nhất. Anh ta đã đưa ra ý tưởng sử dụng các nguồn lực nằm trong chính vấn đề được đưa ra. Đây là những gì mà anh ta đã nói: “Tôi sẽ đưa chiếc chìa khóa xe ô tô cho người bạn cũ của tôi, và để anh ta đưa bà già vào bệnh viện. Còn tôi sẽ ở lại đây và chờ xe buýt với người phụ nữ trong mơ của tôi”.
Vì vậy, nếu như bạn rơi vào tình thế khó khăn, hãy nghĩ đến những ví dụ trên đây trước khi đưa ra giải pháp cuối cùng. Việc đầu tiên là hãy cố gắng nhìn xem những nguồn lực ở bên trong và xung quanh vấn đề mà bạn có thể sử dụng được. Đó là cách mà bạn có thể vượt ngục, dập tắt ngọn lửa đang cháy và giành được công việc mà bạn đang tìm kiếm.
Theo Bwportal
